Một thi sĩ Áo nặng lòng với Việt Nam

QĐND- Chúng ta thường biết đến Đại tá Ernst Frey-Nguyễn Dân, người con của tổ quốc Áo xa xôi, đã chiến đấu như một chiến sĩ kiên trung người Việt Nam. Nhưng còn một “chiến sĩ” người Áo, người tuy không trực tiếp cầm súng, cũng chưa từng đặt chân đến Việt Nam, song đã luôn ở bên Việt Nam trong những năm tháng chống Mỹ, cứu nước lại ít được nhắc đến. Đó là Erich Fried. Ngay từ năm 1962, E.Fried đã có thơ về Việt Nam. Năm 1966, ông cho xuất bản tập thơ tiêu đề “Và Việt Nam và…” đã gây ra những cuộc tranh biện quyết liệt ở Cộng hòa liên bang Đức thời đó, châm ngòi cho phong trào phản chiến chống Mỹ trong những năm 1960 và đánh dấu sự nghiệp của E.Fried. Bằng ngòi bút vừa trữ tình đặc sắc, vừa canh tân táo bạo, lại giàu chất trí não và biện chứng, tập thơ “Và Việt Nam và…” công khai lên án cuộc chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam. Sau tập thơ này, Việt Nam được E.Fried nhắc đến trong nhiều tác phẩm của mình. Đặc biệt, trong tập “Giải thoát khỏi cuộc chạy trốn” (1983), E.Fried sánghttp://www.Idee.Vntác một bản trường ca về “Người mẹ Việt Nam”. E.Fried chưa được đến Việt Nam, nhưng qua báo chí phương Tây, tư duy sắc bén đã giúp ông nhận diện được những lời nói láo, những sự thật bị xuyên tạc, bóp méo. Kinh nghiệm thực tế bản thân từng phải chạy nạn sang Anh vì bị Đức quốc xã truy đuổi giúp E.Fried nhận thức đầy đủ những thực tại bị ẩn giấutu van kien truc quy hoachđằng sau những con số, những lời lẽ trên mặt báo trong cuộc chiến tranh mà Mỹ gây ra ở Việt Nam. Dù luận điệu của đế quốc Mỹ là gì, thì bằng ngòi bút bậc thầy về ngôn ngữ của mình, E.Fried đã khiến cho những luận điệu đó trở thành lạc điệu và phản biện chính nó. Mỹ dùng máy bay thả đồ chơi xuống cho các em bé Việt Nam nhân ngày Tết Thiếu nhi quốc tế ư? sự thật đấy, nhưng những đồ chơi đó được ném xuống cả những ngôi làng mà cách đó không lâu tàu bay Mỹ đã ném bom xuống: “… Giá cách đây hai tuần/ máy bay Mỹ/ Đã ném xuống đồ chơi/ bây chừ mới ném bom/ Thì hai con của tôi/ Còn thêm được hai tuần/ Có đôi chút đồ chơi/ Nhờ lòng hào hiệp Mỹ” (Đồ chơi có mục đích - Quang Chiến dịch).Thiết kế dự án kiến trúcHay với dư luận rằng phi công Mỹ đã cố ý ném bom xuống các trường học bị phía Mỹ kiên quyết chưng nhưng: “… Tùy hoàn cảnh/ Chúng tôi giết ông bà cô bác chúng/ Trong trường hợp nghiêm trọng/ Chúng tôi mới giết anh, giết chị của chúng thôi/ Hãn hữu lắm, chỉ là chuyện ngẫu nhiên/ Nếu bọn trẻ đích thân bị chúng tôi ngộ sát/ Còn hầu như trong mọi trường hợp/ Chúng chỉ được giết chung cùng với gia đình” (Cải chính - Quang Chiến dịch). Erich Fried sinh năm 1921, mất năm 1988. Trên giang san ông và thế giới, người ta biết đến ông là một nhà thơ, nhà văn, kịch tác gia với một số bài thơ đã trở nên kinh điển của văn học Đức. Sinh tiền, ông từng giành được rất nhiều giải thưởng như: Giải thưởng văn chương Bremen (1983), Giải thưởng nhà nước Áo (1968), giải thưởng International Publishers’ Prize (1977)... Một năm trước khi chết, ông được trao giải Georg Büchner, giải thưởng cao quý nhất của văn học Áo, cho thành tựu trọn đời. E.Fried cũng là một đại dịch giả tiếng Anh với Shakespeare, Dylan Thomas… Ở quê hương mình, tên ông được đặt cho một giải thưởng văn chương hằng năm được cấp vốn bởi Văn phòng ngự tướng. MINH NHÃ